Publicado na revista Tempos novos . Xuño 2025.
Imaxe de Diego Seixo.
Un día marchou a lus. Seica se perderon unha barbaridade de watios (15 xigas, que é como poñerlle nove ceros dos que contan, despois do número) en cinco segundos. Xa me tarda a teoría da conspiración que relacione os watios perdidos co feito de seren múltiplos do tempo durante o que se perderon, pero de todo haberá. Como tamén, de seguro, se falaría de ataque alieníxina. Porque a enerxía ten esa teima de non se crear nen se destruír, só transformarse, así que o termo “perder” é totalmente exacto. Non desapareceron, fóronse a outro lado, coma quen deixa as chaves do coche un día nun lugar diferente ao baleirapetos da entrada e despois, cando veñen as présas e hai que fuxir a fume de carozo, as condenadas non aparecen mentres nós, teimudas, ollamos con furia cara o obxecto que debería retelas maxicamente maldicindo por dentro porque alguén debeu collelas do seu sitio, que outra explicación non hai.
Perdéronse, e con eles, en determinados lugares, ata se chegou a perder toda esperanza. Por sorte en Galiza de apagóns sabemos o noso, ou iso pensamos. O caso é que, do mesmo xeito que hai cincuenta anos que se nos autorizou ás mulleres a abrir unha conta bancaria sen precisar do permiso de home ningún e iso non é historia antiga, temos a sensación de que a nosa infancia de hai trinta ou corenta anos aconteceu antonte, e comprendemos que as novas xeracións (esas que o conselleiro de educación etiqueta como as máis preparadas —polo seu labor non vai ser, se acaso polo profesorado que as acompaña e as familias cando as acompañan —) deberon herdar as competencias anti-apagón que nós tiñamos, a saber: vaise a lus, cóllense as velas e estámpanse nunha botella de gaseosas Troncoso, sácanse parchis e oca do armario, baralla, lápis e libretiña para anotar, se acaso vaise por un foco. Partíllase pan e ábrense latas de conserva, porque o gas xa non está nas cociñas e o leite, obrigatoriamente, será morno. En caso de emerxencia, como foi desta vez, préndese o arradio.
Non é así, elas e eles perderon este capítulo da nosa realidade e ante a ausencia de electricidade preguntan se van ir á guerra, que como van cargar o móbil, e como se abrirá a porta do garaxe. Suspiran e angústianse sobre o que van comer, inciden, con razón, en por que non se organiza algún plan desde o concello para que os supermercados repartan o sobrante dos frigoríficos antes de tiralo, que seguro que alguén ten unha barbacoa onde dar conta diso, que seguro que se comen. Entenden que tería que haber unha acción organizada, con Protección Civil ou algo, porque na xente, como concepto xeral, non se pode confiar. Con todo, sábense adaptar.
Ao día seguinte, recuperada certa normalidade, as galegas de todas as idades comparten en redes imaxes de transistores cuquis e luces analóxicas, filósofas do hacendado falan do fermoso encontro coas veciñas e das vantaxes da desconexión das redes, e voces baixas, certeiras, moumean que o problema non son as tecnoloxías que acompasan os latexos dos nosos corazóns cos de quen está ao lonxe, que é o capitalismo o que non nos deixa sermos felices, que o asunto foi máis que non había obrigas laborais e menos que non había instagram no que perder o tempo.