Publicado na revista Tempos novos . Agosto 2025.
Imaxe (tomada no espectáculo As Gardiás ou o no do tecelán, de Teatro de Ningures. En escena: Sonia Rúa, Casilda Alfaro, Pepa Barreiro e Rebeca Montero ) de Diego Seixo.
Cada vez que paso pola porta do centro de saúde sucumbo á ditadura da miña propia vulnerabilidade. Primeiro a porta da matrona. Unha nai dálle un bibe a un meniño onda un home que ben podería ser o pai. Véxome nela. Xa fun esa nai, xa estiven alí sentindo a dor fonda e húmida dos puntos da episotomía e a incomodidade da compresa, a debilidade do corpo a sentir que o sangue foxe e o leite require de forzas sobrehumanas alimentadas polo pulo hormonal. Xa chorei, xa pechei os ollos con forza respirando amodo o arrecendo das miñas fillas coa esperanza imposible de mantelo na memoria, xa tremín ao sostelas, tan pequenas, na convulsión do golsar sen me importar rematar enchoupada en bile, fedendo a inmundicia. Todo era superable con tal de lles asegurar o abeiro da presenza, a seguridade do coidado.
A seguir as butacas baleiras da quenda da tarde, a que ninguén quere. Sento. Habemos estar dúas para cada porta. Ao meu carón unha muller que rondará os setenta. Aínda non son ela. Gustaríame chegar a selo.
Fico entre o pasado e o futuro e reparo nas engurras que non hai crema que elimine das miñas mans, como as da finada miña nai. Penso, sostendo un libro que non chegarei a ler, na tendencia de cada aniversario a multiplicar por dous a idade. A última vez que apaguei as candeas souben que quizais xa non estaba na metade da vida. Lembro as palabras da miña nena cando as avoas desfilan polas rúas: “mamá, eu non quero ser así, cando sexa maior han inventar algo para que non parezamos vellas”. Eu, pola contra, pídolle que cando eu o sexa me queira igual. Por se acaso pídolle bicos agora. “Mamá”, insiste, “ti sempre dis que a túa avoa non parecía moi vella, igual a ti tamén che pasa, igual tamén a min”. A avoa sempre tivo a pel tersa coma unha rosa e iso non serviu para evitarlle a morte nunha residencia de anciáns, tras xornadas monótonas e xantares precarios.
Na espera as voces das amigas veñen á cabeza. Que será de nós? Que será de nós que, precarizadas, non somos quen de chamar noso a un conxunto de catro paredes alugadas no que aínda facemos fogar? Que quedará das nosas pensións cando estamos a saltar de contrato en contrato sen ter moi claro que cotizacións serán as definitivas? Quen nos salvará do destino non desexado de sermos aparcadas nunha institución non elexida porque xa non somos útiles para unha sociedade que evita coidar das súas?
O libro pesa nas mans. Dalgún xeito as conversas nos cafés xa non debuxan viaxes a Europa. Agora, pasados os medos e instaladas na supervivencia, mal que nos pese, trazamos un plan de continxencia que garanta o dereito a elexir, manter a independencia, a dignidade, o pasmo e as gargalladas con quen queremos e non con quen nos dita o sistema. Escoller non ser unha carga para as nosas crianzas convencidas de que elas non teñen que sacrificar a súa vida por nós. Nós non as trouxemos ao mundo para iso.
Agora, nos chats que manteñen a sororidade, entre memes humorísticos e audios infinitos, aparecen as promesas do verdadeiro sentimento: “prométeme que cando vaia vella, facemos un coliving”. “Facemos, na casa de meus pais”. “Pouca leria!” “Prometo.”
Chaman por min.
O móbil vai ao libro. Un coliving, unha pastilla menos e deixarnos ir coma nos pete por unha vez, e non coma nos mandan. Esa é a batalla.